Pelerin lezingen

Jaargang 2018-2019

Op 30 oktober 2018 organiseert de Werkgroep Medische Geschiedenis van het Maastricht UMC+ de zesde lezingenserie op het terrein van de medische geschiedenis. Het thema is dit keer Techniek en beeldvorming in de geneeskunde. De lezingen zijn speciaal bedoeld voor alle medewerkers, studenten en alumni van het Academisch Ziekenhuis Maastricht en de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences en voor artsen en andere werkers in de gezondheidszorg in de regio Maastricht. Maar uiteraard zijn ook belangstellenden van elders welkom.

Röntgen diagnostiek 1920Röntgen diagnostiek 1920 De lezingen laten zien dat medische geschiedenis kan helpen bij het herkennen van lange termijn ontwikkelingen en tradities in de geneeskunde en de gezondheidszorg. De sprekers behandelen dikwijls de samenhang tussen medisch handelen en de sociaal-culturele en politieke omgeving. De lezingen dragen ook bij aan een beter begrip voor de gevolgen van medisch-technologische vernieuwingen. Een terugkerend thema is hoe men in het verleden ziekten waarnam en hoe men deze wilde bestrijden of voorkomen. Bijzondere medisch-historische onderwerpen uit Maastricht, Limburg en de Euregio worden daarbij niet uit het oog verloren.

Medische Geschiedenis bestaat als zelfstandig academisch vakgebied sinds ongeveer 1800. In de negentiende eeuw heeft het zich tot een zeer gevarieerde discipline ontwikkeld met wortels in de medische- en natuurwetenschappen, de epidemiologie en de geesteswetenschappen. Sinds de jaren zestig van de twintigste eeuw is medische geschiedenis internationaal uitgegroeid tot een dynamisch vakgebied met grote onderzoeksinstituten en wetenschappelijke tijdschriften. Medische Geschiedenis omvat een breed scala van onderwerpen: de opkomst en het verdwijnen van ziekten, de ontwikkeling van de moderne beroepsgroep van artsen, wetenschappelijke controverses in de geneeskunde, ziekenhuizen vroeger en nu, het lichaam-geest probleem, public health en preventie, lichaamscultuur en hygiëne, ziektekostenverzekering, de ontwikkeling van de medische ethiek en vele onderwerpen meer. Medisch-historische studies zijn daarbij wel eens kritisch van toon: waar in nieuwe medische inzichten is de vooruitgang nu precies te vinden of wat is de (sociale) prijs die moet worden betaald voor technologische innovatie? Vrijwel altijd blijkt dat veranderingen in de geneeskunde en de gezondheidszorg niet op zich zelf staan, maar deeluitmaken van brede sociale en culturele ontwikkelingen. Kortom, Medische Geschiedenis bevat meer dan voldoende aanknopingspunten voor een groot aantal lezingen.

Programma 2018-2019
Deze zesde lezingenreeks vindt plaats van oktober 2018 tot juni 2019, telkens op dinsdag van 12.00 tot 13.30 uur. Het thema van dit jaar is Techniek en beeldvorming in de geneeskunde. Het thema van de reeks sluit aan bij de huidige expositie in het MUMC+ Van Röntgenfoto naar Scan. Honderdtwintig jaar medische beeldvorming. Het thema wordt door medici en door enkele vertegenwoordigers van het vakgebied medische Geschiedenis in Nederland besproken vanuit verschillende invalshoeken. De reeks zal in de eerste lezing worden ingeleid door prof. dr. Eddy Houwaart, in het bijzonder door enkele algemene medisch-historische kenmerken te bespreken van de rol die de natuurwetenschappen en de techniek na 1850 in de geneeskunde is gaan spelen.

Röntgen diagnostiek

30 oktober 2018
De ‘wetenschappelijke’ geneeskunde als de enige uitweg uit de onzekerheid . De opkomst van laboratorium en techniek in de geneeskunde na 1850.
Door: Prof. dr. Eddy Houwaart (Maastricht University)

11 december 2018
Wilhem Conrad Röntgen (1845-1923)
Door: Dr. Annemarie de Knecht-van Eekelen

Zie de uitnodiging hier.

22 januari 2019
De beginjaren van de radiologie en haar invloed op de geneeskunde van de 20ste eeuw
Door: Dr. Kees Simon (radioloog, Liempde)

12 maart 2019
Radiologie in ‘Trench Coat’ tijdens de Eerste Wereldoorlog in België.
Door: Dr. René van Tiggelen (conservator van het Belgisch museum voor radiologie Brussel)

14 mei 2019
Reguleren of laissez-faire? Innovatie in de zorg en de rol van technology assessment.
Door: Dr. Payam Abrishami (arts, adviseur Zorginnovatie bij Zorginstituut Nederland
& Dr. Michiel van der Linden (arts-epidemioloog, adviseur bij Zorginstituut Nederland)

Locatie en tijd
De lezingen vinden plaats in de Greepzaal op nivo 4 van het Academisch Ziekenhuis Maastricht. P. Debyelaan 25, 6229 HX Maastricht, van 12.00-13.30 uur.